catchieเรียนรู้ฟรี • Catchie
ดุลสมการเคมี: ฝึกนับอะตอมพร้อมคำอธิบาย
เรียนดุลสมการด้วยการนับอะตอมของแต่ละธาตุ ปรับสัมประสิทธิ์ และอธิบายการอนุรักษ์อะตอม พร้อมใบงานทำเป็นคู่
เป้าหมายการเรียนรู้
ดุลปฏิกิริยาอย่างง่ายด้วยสัมประสิทธิ์จำนวนเต็ม และอธิบายเหตุผลด้วยจำนวนอะตอม
เข้าใจแนวคิดก่อนเริ่ม
สมการที่ดุลแล้วมีจำนวนอะตอมของแต่ละธาตุเท่ากันทั้งสองข้าง ปรับตัวเลขสัมประสิทธิ์หน้าสูตร ห้ามเปลี่ยนเลขห้อยในสูตร เพราะการเปลี่ยนเลขห้อยทำให้กลายเป็นสารอีกชนิด
สัมประสิทธิ์คูณอะตอมทุกตัวในสูตร เช่น 2H₂O มี H 4 อะตอมและ O 2 อะตอม นับทีละธาตุแล้วกลับมาตรวจทุกธาตุอีกครั้ง
ใช้สัดส่วนจำนวนเต็มที่น้อยที่สุด สมการแสดงการอนุรักษ์อะตอม แต่ไม่ได้บอกโดยลำพังว่าปฏิกิริยาเร็วเท่าไร หรือการเปลี่ยนแปลงที่มองเห็นพิสูจน์ว่าเกิดผลิตภัณฑ์ใด
ตัวอย่างพร้อมคำอธิบาย
- เริ่ม H₂ + O₂ → H₂O ออกซิเจนซ้ายมี 2 แต่ขวามี 1
- ใส่ 2 หน้า H₂O ด้านขวาจึงมี H = 4 และ O = 2
- ใส่ 2 หน้า H₂ ได้ 2H₂ + O₂ → 2H₂O ทั้งสองข้างมี H = 4 และ O = 2
ลองทำทีละขั้น
- เปิด Balance equations ใน Chemistry Lab คาดการณ์สัมประสิทธิ์ก่อนใช้คำใบ้
- ปรับสัมประสิทธิ์และเปรียบเทียบจำนวนอะตอมของแต่ละธาตุ
- ลอง N₂ + H₂ → NH₃ แล้วอธิบายว่าทำไมจึงเปลี่ยนสัมประสิทธิ์แทนสูตรสาร
ใบงานสำหรับผู้เรียน
พิมพ์หน้านี้เพื่อใช้ใบงานภาษาอังกฤษพร้อมคำช่วยไทย ส่วนคำแนะนำครูและเฉลยจะไม่ถูกพิมพ์
CATCHIE · STUDENT ACTIVITY
Balancing Chemical Equations: Count Atoms and Explain
Name: ____________________ Class: __________ Date: __________
Goal: Balance a simple reaction with whole-number coefficients and justify it using atom counts.
คำช่วยในการทำใบงาน: atom = อะตอม · coefficient = สัมประสิทธิ์ · subscript = เลขห้อย
Balance: __ H₂ + __ O₂ → __ H₂O. List H and O counts on both sides.
Balance: __ N₂ + __ H₂ → __ NH₃. Show your atom-count evidence.
Explain: “I changed the coefficient of ___ because ___. I did not change the subscript because ___.”
https://catchie.link/topics/balancing-chemical-equations/
คำแนะนำครูและแนวคำตอบ
น้ำ: 2, 1, 2 (แต่ละข้างมี H = 4 และ O = 2) แอมโมเนีย: 1, 3, 2 (N = 2 และ H = 6) การเปลี่ยนเลขห้อยเปลี่ยนชนิดสาร ทำกิจกรรมในแบบจำลองหรือบนกระดาษ ไม่ใช่ทดลองปฏิกิริยาแก๊สจริง